Noord-Limburgse natuur- en milieuvereniging

Dorpsstraat 8 bus 1, 3990 Peer (Grote Brogel)

Het Hobos

Historiek

foto hobos boerderijHet Hobos, gelegen te Lindelhoeven, tussen Overpelt en Eksel, is een gebied van 143 ha 74 a en 49 ca groot dat in de 16de eeuw is ontstaan en dat werd uitgebouwd in de 18de en de 19de eeuw. Het is samengesteld uit diverse soorten bossen, weilanden, dreven en houtkanten.

De benaming Hobos komt voor het eerst voor in 1516: “op gheen hoboss”; in 1524 “den hoijbosch”; in 1560 “Hoochbos” en in 1632 “op het hoebos”. De verklaring is: het hooggelegen bos. Het is inderdaad één van de hoogste punten van Overpelt, gelegen aan de rand van de Lindelse Heide, de Hoeverheide en de Heide achter de Steenweg.

Centraal in het gebied ligt de boerderij met boomgaard en bijgebouwen, waarvan de oorsprong teruggaat tot de 12de eeuw. Beheerster en mede-eigenares (met haar zuster) Mvr. Marie-Anne Julie Wilsens, weduwe van Ridder Jacques Jules Marie Joseph Ghislain Huyttens de Terbecq-Wilsens, is in 2011 overleden. Zij beheerde het domein Hobos en ontfermde zich over de runderen. De moeder van Mevrouw Huyttens was een telg van de beroemde drossaard Clercx, de uitroeier van de beruchte Bokkerijdersbenden.

De gebouwen zijn op de monumentenlijst geplaatst.

Het domein Hobos is niet vrij toegankelijk. Geleide wandelingen zijn mogelijk na afspraak met het secretariaat van werkgroep Isis.

Beheer

Het Hobos is een gevarieerd landschap dat een evenwichtige eenheid vormt in zijn fysische en biotische samenstelling, opgebouwd gedurende meerdere honderden jaren. Het ligt ingebed in uitgestrekte, aanliggende boscomplexen. Het gewestplan Neerpelt-Bree bestemt het als natuurgebied, respectievelijk waardevol agrarisch gebied voor wat het deel rondom de hoeve betreft, en agrarisch gebied. Het goed werd tot eind 2011 symbiotisch en op wetenschappelijke basis beheerd door het extensief te laten begrazen door Limousin-runderen gekruist met Charolais- en Angus-runderen, op basis van een uitgebreid rotatiesysteem. foto hobos runderenMaximum 240 runderen begraasden sinds 1961 planmatig het domein. Zij verbleven zomer en winter op het terrein waar de schutbossen, het struweel en de houtkanten hun natuurlijke bescherming vormen.

Het domein is sinds 1961 volkomen vrij van herbiciden, pesticiden, chemicaliën en drijfmest. Sinds 1989 wordt er ook geen stikstof meer gebruikt. Het fysisch, holistisch georiënteerd beheer steunt op een bos-, natuur- en fluviatiel plan, onderdelen van het integraal beheersplan. Dit plan voorziet in een symbiotisch beheer, ontleend aan het agro-beheersplan dat, naast het economisch beheer, volledig gericht is op integraal milieu en landschapsbehoud.

Het is zeer uitzonderlijk dat een particuliere eigenaar besluit om zijn uitgestrekt landgoed maximaal te integreren in de planologische ontwikkelingen van het Vlaamse gewest en daartoe bereid is afstand te doen van een jarenlang alleenrecht. De diep gewortelde liefde voor het onvervangbare familiebezit en de zorg om het voortbestaan ervan moet wel erg groot geweest zijn.

foto hobos domeinOp het Hobos zijn dus nooit moderne landbouwtechnieken toegepast en elke vorm van gifgebruik werd altijd uitgesloten. De beschikbaarheid van bossen en struweel als natuurlijke bescherming tegen vocht, koude en hitte was van vitaal belang voor het welzijn en de gezondheid van de kudde. Het domein beschikt niet over stallingen. Met uitzondering van de winterperiode, waarin extra voer onder de vorm van aangekocht hooi en stro werd toegediend, voedden zij zich uitsluitend met datgene wat de natuur hen bood. Deze beheerstechniek steunde op de studie m.b.t. de weiderotatie, bestudeerd door de Franse wetenschapper en agronoom André Voisin.

Boomgaard

De boomgaard, gelegen in de nabijheid van de boerderij, is van het type hoogstam bestaande uit onder andere appel-, peren-, pruimen en kersenbomen. In 2003 heeft Werkgroep Isis het oorspronkelijke karakter van de hoogstamboomgaard hersteld door het aanplanten van 89 nieuwe hoogstammige fruitbomen. Ifoto hobos boomgaardn het kader van het project “Opstellen van het integraal beheersplan voor het landgoed Hobos” ontving werkgroep Isis in oktober 2001 de prijs “Louis Paul Baron Suetens” Tevens werd het project “Heraanplanting hoogstamboomgaard” bekroond met de prijs “Conservation and Environmental Grants” van de Ford Werke A.G. De inhuldiging van de boomgaard gebeurde op 22 juni 2003 door De Heer Frank Smeets, Deputé van de Provincie Limburg, die in zijn openingsrede het belang van het project onderstreepte.

Door dit project werkt werkgroep Isis mee aan de duurzame ontwikkeling van domein ‘Het Hobos’. Elk jaar ondergaat de boomgaard een grondige onderhoudsbeurt. Leden van de Boomgaardstichting, medewerkers van werkgroep Isis en werknemers van de vzw Natuur en Landschapsbeheer onderhouden de boomgaard.

 

Hobos verkocht

De nieuwe eigenares (zuster van mevrouw Huyttens) heeft in september/oktober 2012 het landgoed verkocht. Het domein is in eigendom van het Agentschap voor Natuur en Bos (90%) en Gemeente Overpelt (10%). Het geheel wordt opgenomen in het complex Bosland. Werkgroep Isis is er van overtuigd dat de nieuwe eigenaars de eigenheid van het gebied zullen bewaren. Dat hebben deze eigenaars bovendien zelf ook reeds verklaard.